Έλληνες ομογενείς και θεσμικά δικαιώματα: μια κατακραυγή στους αντίποδες

Θέλω να εκφράσω εδώ το ευρύτερο συναίσθημα του αποδημητικού Ελληνισμού από την Αυστραλία προς μια νέα διμερή και ισότιμη σχέση με την Ελλάδα. Οι απόδημοι ελληνικής καταγωγής (δηλαδή η πρώτη γενιά μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και εκείνοι των απογόνων τους που απέκτησαν εθνικότητα) αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του οικουμενικού ελληνισμού.

Ο ελληνικός νόμος υποτιμά τα οράματα και τις προσδοκίες των Ελλήνων στο εξωτερικό. Ο ισχύων νόμος του 2019 ορίζει το δικαίωμα ψήφου στον τόπο κατοικίας για όσους έχουν ζήσει δύο χρόνια στην Ελλάδα τα τελευταία 35 χρόνια και έχουν υποβάλει πρόσφατα φορολογικές δηλώσεις, καθώς και νέους κάτω των 30 ετών που έχουν πρόσβαση σε έναν αριθμό αρχείου φόρου γονέα. . Το πρόσφατο νομοσχέδιο του Μαΐου 2021 θα έδινε στους ομογενείς το άνευ όρων δικαίωμα ψήφου (χωρίς το δικαίωμα εκλογής) όπου οι ψήφοι θα είχαν ενσωματωθεί στις υπάρχουσες ελληνικές εκλογικές περιφέρειες, πράγμα που ισοδυναμεί με μια απλή αύξηση του αριθμού των ψηφοφόρων στην Ελλάδα.

Με την πάροδο του χρόνου, υπήρξε ασύμμετρη μεταχείριση των ομογενών, και αυτό είναι εμφανές στον ισχύοντα νόμο.

Πρώτον, η άρνηση εκχώρησης του δικαιώματος εκλογής σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση των ψήφων αποδήμων στους εκλογικούς καταλόγους της περιοχής καταγωγής τους υποδηλώνει μια αποκλειστική αναφορά στις ελληνικές υποθέσεις και αγνοεί τις ιδιαιτερότητες των ομογενών στον τόπο κατοικίας τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Η Διασπορά «δεν ξέρει καν πού βρίσκεται η Ελλάδα στον χάρτη», λένε οι αριστεροί βουλευτές που αντιτίθενται στους Έλληνες στο εξωτερικό

Αυτά τα θέματα αφορούν την Ελλάδα, αλλά απαιτούν επίσης ειδική θεσμική εκπροσώπηση, ώστε οι απόδημοι εκπρόσωποι να μπορούν να επικεντρώνονται σε τοπικά ζητήματα στον τόπο κατοικίας και να ενημερώνουν όλες τις κοινωνίες στις οποίες κατοικεί η ελληνική διασπορά με τεχνογνωσία και ευθύνη. Έτσι, ο χαρακτήρας του θεσμικού ρόλου των αντιπροσώπων στη συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια δεν θα αλλάξει και ταυτόχρονα οι απόδημοι δεν θα παρεμβαίνουν αποφασιστικά σε θέματα που αφορούν τον τόπο καταγωγής τους. Έτσι, τα παραπάνω ζητούν μια αναθεώρηση του τελικού στόχου της εκπροσώπησης των ομογενών, όπου δίνεται προσοχή στις ανάγκες των ομογενών στον τόπο κατοικίας που σχετίζεται με τον παγκόσμιο Ελληνισμό (π.χ. ελληνικές σπουδές, εμπόριο, συντάξεις, επαναπατρισμός, νέοι μετανάστες, πολιτιστικές ανταλλαγές, επανεκπαίδευση, κ.λπ.)

Δεύτερον, τα παραπάνω μας απαλλάσσουν κάπως από τις ανησυχίες της ελληνικής κοινωνίας με δύο βασικά κριτήρια για την ψηφοφορία που εστιάζουν στο κατά πόσο οι ομογενείς (α) συμμετέχουν ενεργά στις ελληνικές υποθέσεις και (β) είναι υπεύθυνοι για τις εκλογικές τους προτιμήσεις. Συγκεκριμένα, οι ειδικές εκλογικές περιφέρειες είναι μια ευκαιρία να επισημανθούν τα συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν τους ομογενείς και μεγαλύτερη διαφάνεια στην αξιολόγηση του έργου των εκπροσώπων τους. Ο Ελληνισμός καλείται επομένως να καθορίσει τις ευθύνες αυτών των εκπροσώπων.

READ  Η Ιταλία χαλαρώνει ορισμένους περιορισμούς στους Ρουμάνους που μπαίνουν στη χώρα. Υπό ποιες συνθήκες δεν πραγματοποιείται πλέον καραντίνα
Georges Messinis. Φωτογραφία: Παρέχεται

Τρίτον, η ελληνική κοινωνία αφέθηκε με την εντύπωση ότι η επιθυμία ψήφου είναι αμελητέα μεταξύ των αποδήμων λόγω των στοιχείων ελάχιστων αιτήσεων εγγραφής στην διαδικτυακή πλατφόρμα του ελληνικού υπουργείου. Ωστόσο, μια τέτοια ερμηνεία θα ήταν άδικο εάν η κύρια αιτία ήταν οι περιοριστικοί όροι επιλεξιμότητας που επιβάλλονται στους ομογενείς. Πιθανότατα, οι ομογενείς θεωρούν ότι η συμμετοχή στις ελληνικές εκλογές ισχύει μόνο όταν έχουν αποκτήσει το δικαίωμα εκλογής. Επιπλέον, οι περισσότεροι απόδημοι δεν έχουν το προνόμιο να ζουν στην Ελλάδα για δύο χρόνια, όπως απαιτείται από το νόμο. Για παράδειγμα, μεγάλωσα και τελείωσα τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μου στην Ελλάδα, πληρώνω ENFIA (φόρος περιουσίας), συχνά επισκέπτομαι την Ελλάδα με τα παιδιά μου, ανακαινίζω το σπίτι των γονιών μου και αντιμετωπίζω όλα τα θέματα κτηματολογίου, παρακολουθώ την εξέλιξη της Ελλάδας , και όμως δεν έχω ζήσει στην Ελλάδα για δύο συνεχόμενα χρόνια για να μπορέσω να ψηφίσω όπως απαιτείται από τον ισχύοντα νόμο. Με άλλα λόγια, η χώρα μου δεν με αναγνωρίζει ως απόδημο με δικαίωμα ψήφου.

Τέταρτον, υπήρχε πάντα ασύμμετρη μεταχείριση των ομογενών. Από τη μία πλευρά, το ελληνικό κράτος τραβά τις συναισθηματικές χορδές των ομογενών που καλούνται να βοηθήσουν στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, να στηρίξουν το εθνικό συμφέρον και να προωθήσουν τον ελληνικό πολιτισμό στον τόπο κατοικίας, ζητώντας τους να “είναι περήφανοι για την πατρίδα σας”, ” να διατηρήσει την ελληνική γλώσσα και τα έθιμα, κ.λπ., ενώ από την άλλη πλευρά αρνείται να χορηγήσει απουσία θεσμικών δικαιωμάτων στην πλειονότητα των αποδήμων που δεν έχουν ζήσει στην Ελλάδα για δύο χρόνια ή που δεν είναι πρόσφατοι μετανάστες.

Επανέρχομαι στις κύριες αντιρρήσεις για την ψήφο των ομογενών που φαίνεται να έχουν ορθολογική βάση, αλλά συχνά οδηγούν σε ασύμμετρη και αντιφατική μεταχείριση των ομογενών. Όλα τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα επιμένουν στις ακόλουθες προϋποθέσεις για τους ομογενείς, προκειμένου να απολαμβάνουν το απεριόριστο δικαίωμα εκλογής και εκλογής:
(1) συμμετέχουν σε θεσμικά ομόλογα,
(2) εξοικειωθείτε με τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και
(3) έχουν ζήσει στην Ελλάδα και είναι άμεσα υπεύθυνοι για την ψήφο τους.

Τα δύο πρώτα επιχειρήματα σχετίζονται με την ορατή ισορροπία καθηκόντων και δικαιωμάτων. Η δεσπόζουσα θέση εδώ βλέπει την ψηφοφορία ως σημαντικό προνόμιο για τους αποδήμους και το δικαίωμά τους να εκλέγονται ως πολυτέλεια. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μια χρηστική προσέγγιση με παθητικούς δικαιούχους του δικαιώματος ψήφου στο εξωτερικό. Ωστόσο, το σημείο (1) παραπέμπει κατηγορηματικά στο δικαίωμα εκλογής εάν ισχύει η θεσμική αρχή της αποτελεσματικής εκπροσώπησης των ομογενών. Όσον αφορά το (2), υπάρχουν πολλοί Έλληνες που δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις ενώ απολαμβάνουν δικαιώματα.

READ  Λήφθηκε πριν από την πώληση ιστορικών νομισμάτων - Τελευταίες ειδήσεις

Το τρίτο επιχείρημα, ενώ είναι εύλογο, αγνοεί τα έμμεσα κανάλια και τα κανάλια μέσω των οποίων ακόμη και οι απόδημοι είναι μερικώς υπεύθυνοι. Αυτό που είναι πιο αξιοσημείωτο είναι ότι, ως δικαιούχοι του δικαιώματος ψήφου και υποψηφιότητας, οι ομογενείς θα έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να επενδύσουν στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και πολιτισμού, κάτι που θα τους κάνει δυνητικά πιο ενεργούς και υπεύθυνους.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αποδήμων πρώτης γενιάς μετανάστευσε για μια καλύτερη ζωή και όχι από δυσαρέσκεια για την πατρίδα. Ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός παρατηρείται επίσης σε ορισμένα τμήματα της δεύτερης και τρίτης γενιάς αποδήμων (γεννημένων εκτός Ελλάδας). Αυτό οφείλεται κυρίως στην εκπαίδευση της πρώτης γενιάς που διατήρησε την αγάπη τους για τον ελληνικό πολιτισμό. Μια τεράστια οικονομική και διανοητική επένδυση που συνέβαλε σημαντικά στη δόξα του παγκόσμιου ελληνισμού αλλά δεν αναγνωρίστηκε στην πράξη από την ελληνική κοινωνία.

Παραδοσιακά, η ευθύνη για την ενδυνάμωση του ελληνισμού εκτός Ελλάδας περιορίστηκε στην οικογένεια, στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και στη σπασμωδική εξαγωγή των πολιτιστικών πόρων της μητρόπολης. Προς το παρόν, υπάρχει ενδιαφέρον για τον ελληνικό πολιτισμό και συνειδητή αναγνώριση της ελληνικής κληρονομιάς από τη δεύτερη και τρίτη γενιά στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, τη Σουηδία, τη Γαλλία και την Ιταλία.

Ωστόσο, η μη χορήγηση πλήρων θεσμικών δικαιωμάτων στους ομογενείς ελληνικής καταγωγής πιθανότατα θα οδηγήσει στην παρακμή της ελληνικής διασποράς.

Από την προοπτική των ομογενών, ο ισχύων νόμος εμφανίζεται ελληνοκεντρικός. Ο αποκλεισμός των ομογενών από τα θεσμικά δικαιώματα στον τόπο κατοικίας τους είναι μικροσκοπικός και κοντόφθαλμος χειρισμός των ομογενών με βάση το ορατό εκλογικό ενδιαφέρον και όχι το μακροπρόθεσμο συμφέρον του παγκόσμιου ελληνισμού. Είναι καιρός να ρίξουμε φως και να εξετάσουμε τις απόψεις και τις εμπειρίες των ομογενών. Υπάρχει ένα αόρατο αλλά πραγματικό ενδιαφέρον για τον Οικουμενικό Ελληνισμό που υπονοεί μεγάλες δυνατότητες.

Η κοινωνική ψυχολογία υπογραμμίζει μια αμφίδρομη αιτιώδη σχέση μεταξύ καθηκόντων και δικαιωμάτων. Ακόμη και η σύγχρονη οικονομική σκέψη (δηλαδή οι μισθοί αποδοτικότητας) θεωρεί ότι η χορήγηση δικαιωμάτων οδηγεί σε αύξηση των ευθυνών και της παραγωγικότητας του δικαιούχου. Ως εκ τούτου, η αναγνώριση της ελληνικής καταγωγής έχει τη δυνατότητα να αποφέρει αμέτρητα οφέλη στους ομογενείς και ιδιαίτερα στην Ελλάδα μακροπρόθεσμα. Ας σταματήσουμε λοιπόν τη διπολική μεταχείριση των ομογενών όπως (α) ο επιτυχημένος (τουριστικός ή επενδυτής) που θα μπορούσε να επωφεληθεί η Ελλάδα ή (β) ο μετανάστης που ισχυρίζεται ότι έχει δικαιώματα μόνο και μόνο επειδή είναι περήφανος για την κληρονομιά του. Οι Έλληνες ομογενείς δεν είναι ούτε κατώτεροι ούτε ανώτεροι. Είναι διαφορετικά και πολλά καλά πράγματα μπορούν να προέλθουν από την ποικιλομορφία.

READ  Η Ελληνική Ζωή γίνεται δημιουργική για την πρόσληψη άνοιξη

Ολοκληρώνοντας υπενθυμίζοντας ότι οι ελληνικές γυναίκες ψήφισαν μόνο στις νομοθετικές εκλογές για πρώτη φορά το 1956 (σε σύγκριση με τις ιταλικές γυναίκες το 1945) όταν ξεκίνησε η πρώτη σοβαρή συζήτηση στο ελληνικό κοινοβούλιο το 1921 και παρέχοντάς τους δικαίωμα περιορισμένης ψήφου (αλλά δεν εκλέχθηκαν ) το 1930.

Πιστεύω ότι, όπως και με την καθυστέρηση στη χορήγηση δικαιωμάτων στις γυναίκες, όπως και με την ελληνική διασπορά, η αντίσταση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ασυνείδητες προκαταλήψεις και στα τυφλά σημεία στην αντίληψή μας για τον παγκόσμιο ελληνισμό. Αυτές οι προκαταλήψεις φαίνεται να συνδέονται με την υποτίμηση του κοινωνικοπολιτισμικού κεφαλαίου που συσσωρεύεται από την ελληνική διασπορά και με την έλλειψη φαντασίας για τη διευκόλυνση της εκπροσώπησης των ομογενών στο εξωτερικό.

Είναι λοιπόν καιρός να θεωρήσουμε την ελληνική διασπορά ως ευκαιρία για ανάπτυξη και πολιτιστική αναγέννηση. Η «ελληνική μάρκα» στην οποία αναφέρονται πολλοί θα είναι ατελής, πατερναλιστική και αδύναμη έως ότου η ελληνική διασπορά καλείται να συμμετάσχει ενεργά σε αυτήν. Τα πιθανά οφέλη από τη χορήγηση θεσμικών δικαιωμάτων σε ομογενείς για τον παγκόσμιο Ελληνισμό είναι ανεκτίμητα. Η ελληνική κοινωνία καλείται σήμερα να είναι πιο γενναιόδωρη και να αγκαλιάσει τη διασπορά προς μια πιο ουσιαστική εκπροσώπηση με το δικαίωμα ψήφου και εκλογής που έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει τον Ελληνισμό.

* Ο Γιώργος Μεσσήνης είναι οικονομολόγος και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Βικτώριας. Το άρθρο εμπλουτίστηκε με σχόλια και συζητήσεις με δέκα ενεργούς πολίτες της ελληνικής διασποράς, όπως: Χατζόπουλος Μάγκντα, Κάλυμνιος Κωνσταντίνος, Καραμάρκος Κώστας, Λιολιός Έβι και Παπαϊωάννου Ελένη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Έλληνες στη διασπορά: δικαιώματα ψήφου και άλλα θέματα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *